Eengreepskraan: werking, soorten en druppelen oplossen

Kort antwoord: een eengreepskraan (ook wel eengreepsmengkraan, en vaak getypt als engreepskraan) regelt met één hendel zowel de hoeveelheid water als de temperatuur. Omhoog en omlaag is meer of minder water, links en rechts is warmer of kouder. Binnenin zit een cartouche met twee keramische schijven die koud en warm water mengen. Druppelt de kraan, dan is die cartouche meestal de boosdoener, en die kun je vervangen.

De eengreepskraan is in Nederland de meest gebruikte kraan op de wastafel en in de keuken. Hij is simpel in gebruik en makkelijk schoon te houden. Voor de douche ligt het anders: daar kiezen de meeste mensen een thermostaatkraan. Hieronder lees je waarom, welke soorten er zijn en wat je doet als hij gaat lekken.

Hoe werkt een eengreepskraan?

In het kraanhuis zit een cartouche, een cilindervormig onderdeel met twee keramische schijven. De onderste schijf staat vast, de bovenste beweegt mee met de hendel. In de schijven zitten openingen voor koud en warm water. Door de hendel te bewegen schuiven die openingen over elkaar en bepaal je hoeveel koud en hoeveel warm water er doorheen gaat.

Keramische schijven slijten weinig en sluiten goed af. Kalk en vuil zijn de grootste vijanden: een korreltje zand of kalkaanslag tussen de schijven kan de kraan stroef maken of laten druppelen.

Handige functies

• Koudwaterstart: in de middenstand van de hendel komt er alleen koud water. Pas als je naar links draait, mengt er warm water bij. Zo slaat je cv-ketel niet onnodig aan voor even handen wassen.
• Waterbesparende cartouche: een voelbaar weerstandspunt halverwege de hendel; voor meer water duw je erdoorheen.
• Temperatuurbegrenzing: bij sommige kranen kun je instellen hoe ver de hendel naar warm kan, handig met kinderen.
• Perlator: het zeefje in de uitloop mengt lucht bij het water voor een zachte straal.

Eengreepskraan of thermostaatkraan?

Het grootste verschil: een eengreepskraan mengt in een vaste verhouding, een thermostaatkraan houdt een ingestelde temperatuur vast.

Aan de wastafel gebruik je water kort en wisselend; daar is een eengreepskraan handig. Onder de douche wil je niet dat het water ineens heet wordt als iemand de keukenkraan opendraait; daar is een thermostaat prettiger en veiliger. Meer daarover lees je bij thermostaatkraan.

Soorten eengreepskranen

Zoek je een kraan voor een hoge opzetkom, kijk dan bij hoge kraan. Voor de verschillen tussen alle mengsystemen is er de pagina mengkraan.

Waar let je op bij het kopen?

• Hoogte en reikwijdte van de uitloop: de straal moet ongeveer in het midden van de waskom vallen. Te kort en je handen raken de achterkant van de kom; te hoog boven een ondiepe kom en het spat.
• Aansluiting: de meeste wastafelkranen worden geleverd met flexibele slangen voor de hoekstopkranen. Controleer of de slangen lang genoeg zijn en of je kom of blad het juiste kraangat heeft.
• Afvoer: sommige kranen hebben een waste met trekstang, andere gaan uit van een klikwaste die je met de vinger bedient. Kies wat bij je wastafel past.
• Bediening: een lange hendel is makkelijker voor kinderen en ouderen, ook met natte of zeepachtige handen.
• Koudwaterstart en waterbesparing: kleine functies, maar ze schelen op termijn energie en water.
• Onderdelen: een kraan van een merk waarvan cartouches los leverbaar zijn, kun je jaren blijven repareren.

Druppelende eengreepskraan: zo los je het op

Een druppelende of stroeve eengreepskraan ligt bijna altijd aan de cartouche. Die vervang je met wat handigheid zelf.

1. Water dicht: draai de hoekstopkranen onder de wastafel dicht en open de kraan om de druk eraf te halen.
2. Hendel eraf: onder een kapje of aan de achterkant zit een inbusschroefje. Draai het los en neem de hendel eraf.
3. Afdekkap en moer: schroef de afdekkap los en draai de borgmoer van de cartouche eruit.
4. Cartouche eruit: trek hem recht omhoog. Kijk naar de diameter en de vorm van de pennetjes aan de onderkant; neem hem mee naar de winkel of zoek het typenummer op.
5. Nieuwe erin: zet de nieuwe cartouche met de pennetjes in de gaatjes, draai de moer vast (niet te hard) en monteer alles terug.
6. Testen: open de hoekstopkranen langzaam en controleer op lekkage.

Onderhoud

Maak de kraan schoon met een zachte doek en een mild middel; schuurmiddel beschadigt chroom en gekleurde afwerkingen. Draai eens in de zoveel tijd de perlator los en ontkalk hem in azijn. In regio’s met hard water verleng je zo de levensduur van de cartouche.

Veelgestelde vragen

Wil je alle kraantypes naast elkaar zien, kijk dan in het overzicht van kranen.