Inhoudsopgave
Kort antwoord: een stopkraan is een afsluiter in de waterleiding waarmee je het water (deels) afsluit. De belangrijkste is de hoofdkraan bij de watermeter: die sluit het hele huis af. Daarnaast heb je stopkranen per leiding of verdieping en hoekstopkranen per toestel. Moderne stopkranen zijn meestal kogelkranen: een kwartslag draaien en hij is dicht. Weet waar ze zitten voordat je ze nodig hebt.
Bij een lekkage telt elke minuut. Dan wil je zonder zoeken weten welke kraan je dicht moet draaien. Ook als je zelf een kraan, toilet of radiator wilt vervangen, heb je stopkranen nodig. Hieronder lees je welke soorten er zijn en waar je ze vindt.
Soorten afsluiters in huis
| Afsluiter | Wat sluit hij af? | Waar zit hij meestal? |
|---|---|---|
| Hoofdkraan | Al het water in huis | Bij de watermeter, vaak in de meterkast of kruipruimte |
| Stopkraan per leiding | Eén leiding of verdieping, bijv. de badkamer of de warmwaterleiding | In de leiding, bijv. in de meterkast, op zolder of bij de ketel |
| Hoekstopkraan | Eén toestel | Onder de wastafel, bij het toilet, bij de fontein |
| Inlaatcombinatie | De toevoer naar een boiler, met veiligheidsventiel | Bij de (elektrische) boiler |
Kogelkraan of schuifafsluiter?
Oudere stopkranen zijn vaak schuif- of klepafsluiters met een rond draaiwiel: je draait meerdere slagen tot hij dicht is. Moderne stopkranen zijn meestal kogelkranen. Binnenin zit een kogel met een gat; met een kwartslag draai je het gat dwars op de leiding en is de kraan dicht.
| Kogelkraan | Oude schuif-/klepafsluiter | |
|---|---|---|
| Bediening | Kwartslag, hendel | Meerdere slagen, draaiwiel |
| Zie je of hij open is? | Ja: hendel in lijn met de leiding = open, dwars = dicht | Niet direct |
| Kans op vastzitten | Kleiner, mits af en toe bediend | Groter, vooral bij kalk |
| Doorstroming | Volledig open doorlaat | Kleinere doorlaat |
Tip: hang een label aan elke stopkraan (“badkamer”, “warm water zolder”) en laat iedereen in huis weten waar de hoofdkraan zit.
Een stopkraan voor de badkamer
Bij een verbouwing is het slim om de badkamer een eigen stopkraan te geven, voor zowel warm als koud water. Dan kun je in de badkamer werken zonder dat de rest van het huis zonder water zit. De douche- en badkraan hebben meestal geen eigen hoekstopkraan; vaak zitten er wel stopkranen in de S-koppelingen van een opbouwkraan of in het inbouwdeel van een inbouwkraan. Vraag je installateur om dit mee te nemen. Meer in het stappenplan verbouwen.
Stopkraan zit vast
- Niet forceren: met een tang en veel kracht breekt de spindel of hendel af.
- Kleine bewegingen: draai voorzichtig een klein stukje heen en terug om kalk los te maken.
- Kruipolie op de spindel kan helpen bij een oude schuifafsluiter.
- Lukt het niet: laat de stopkraan vervangen. Bij de hoofdkraan vóór de watermeter neem je contact op met je drinkwaterbedrijf; dat deel is meestal niet van jou.
Stopkraan lekt
Lekt een stopkraan bij de spindel, dan is de afdichting versleten. Bij sommige afsluiters kun je de pakkingmoer iets aandraaien. Lekt de kraan bij de aansluitingen, dan moeten de koppelingen worden nagetrokken of opnieuw afgedicht. Vervangen betekent dat het water vóór de stopkraan dicht moet; bij een stopkraan direct na de meter is dat de hoofdkraan. Laat dit bij twijfel over aan een loodgieter.
Let op: het deel van de leiding tot en met de watermeter is meestal eigendom van het drinkwaterbedrijf. Werk daar niet zelf aan, maar neem contact op met je waterbedrijf.
Onderhoud: twee keer per jaar bewegen
Stopkranen die nooit worden gebruikt, zetten vast. Draai ze een of twee keer per jaar dicht en weer open. Doe dat ook met je hoekstopkranen. Zo weet je zeker dat ze werken als het erop aankomt.
Veelgestelde vragen
Waar zit de hoofdkraan van het water?
Meestal vlak bij de watermeter, in de meterkast, de kruipruimte of soms in de kelder of een put in de tuin. Er zit vaak een afsluiter vóór en soms ook ná de meter.
Hoe zie ik of een kogelkraan open of dicht is?
Staat de hendel in de lengterichting van de leiding, dan is hij open. Staat de hendel dwars op de leiding, dan is hij dicht.
Wat is het verschil tussen een stopkraan en een hoekstopkraan?
Een stopkraan zit in een leiding en kan een groep of het hele huis afsluiten. Een hoekstopkraan sluit één toestel af en heeft een haakse vorm.
Wil je meer weten over terugstroming bij buitenkranen en wasmachines? Lees terugslagklep kraan. Alle kranen vind je bij kranen.